یالمار سیلاسوو

یالمار فریدولف سیلاسوو (فنلاندی: Hjalmar Fridolf Siilasvuo؛ ۱۸ مارس ۱۸۹۲ – ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۴۷)، با نام خانوادگی استرومبرگ تا سال ۱۹۳۶، افسر و سپهبد نیروی زمینی فنلاند بود که در چهار دورهٔ جنگی از جنگ جهانی اول تا جنگ لاپلند خدمت کرد. او در ۱۹۱۵ به جمع داوطلبان فنلاندیِ آموزش‌دیده در آلمان پیوست و در گردان ۲۷ یِگر سلطنتی پروس در جبههٔ شرقی جنگ جهانی اول جنگید. پس از استقلال فنلاند در جنگ داخلی فنلاند در صف سفیدها خدمت کرد و طی دو دههٔ بعد به یکی از افسران ارشد ارتش تازه‌تأسیس کشور بدل شد. شهرت اصلی سیلاسوو از جنگ زمستان به دست آمد. نیروهایی که در دسامبر ۱۹۳۹ در منطقهٔ سوموسالمی زیر فرمان او گرد آمدند، سرانجام به لشکر ۹ تبدیل شدند و در عملیات سوموسالمی و جادهٔ راته شکست‌های سنگینی بر لشکرهای ۱۶۳ و ۴۴ شوروی وارد کردند. ترکیب تحرک زمستانی، قطع راه‌های تدارکاتی و حمله به ستون‌های شوروی در امتداد جاده‌ها، این نبردها را به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های عملیات فنلاند در جنگ زمستان تبدیل کرد. با این حال، کارنامهٔ او در سال‌های بعد یکنواخت نبود. در جنگ پس‌آیند سپاه سوم تحت فرمانش در شمال فنلاند زیر فرماندهی عملیاتی آلمان قرار گرفت و در حملات خونین کیستینکی و اوختا شرکت کرد. منابع فنلاندی دورهٔ فرماندهی او در این جبهه را دشوارتر و کم‌فروغ‌تر از موفقیت‌های زمستان ۱۹۳۹–۱۹۴۰ ارزیابی کرده‌اند. در ۱۹۴۴ سیلاسوو بار دیگر فرمانده سپاه سوم شد و ابتدا در برزخ کارلیا در برابر تهاجم بزرگ تابستانی شوروی و سپس، پس از آتش‌بس با شوروی، در شمال کشور علیه نیروهای آلمانی فرماندهی کرد. عملیات او در جنگ لاپلند، به‌ویژه فرود نیروهای فنلاندی در تورنیو، روند عقب‌نشینی نسبتاً هماهنگ آلمانی‌ها و فنلاندی‌ها را به جنگ آشکار تبدیل کرد. در دسامبر همان سال، به پاس مجموعهٔ خدمات نظامی‌اش، صلیب مانرهیم درجهٔ دوم به شمارهٔ ۱۸۳ به او اعطا شد.

== سال‌های آغازین و شکل‌گیری نظامی == سیلاسوو در ۱۸ مارس ۱۸۹۲ در هلسینکی با نام یالمار فریدولف استرومبرگ به دنیا آمد. در سال ۱۹۱۵، هنگامی که فنلاند هنوز بخشی از امپراتوری روسیه بود، به جنبش یِگر پیوست و برای آموزش نظامی به آلمان رفت. داوطلبان فنلاندی در آنجا در گردان ۲۷ یِگر سلطنتی پروس سازمان یافتند و در جبههٔ شرقی جنگ جهانی اول در خدمت ارتش امپراتوری آلمان جنگیدند. این تجربه برای سیلاسوو، مانند شمار زیادی از افسران نسل نخست ارتش مستقل فنلاند، نخستین آموزش حرفه‌ای و تجربهٔ رزمی جدی را فراهم کرد. پس از بازگشت یِگرها در ۱۹۱۸، سیلاسوو در جنگ داخلی فنلاند در ارتش سفید ابتدا فرمانده گروهان و سپس فرمانده گردان بود. او پس از پایان جنگ در ارتش ماند و در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میان یگان‌های میدانی و وزارت دفاع خدمت کرد. در ۱۹۳۳ به درجهٔ سرهنگی رسید و از ۱۹۳۴ فرمانده منطقهٔ نظامی اوستروبوتنیای شمالی شد. در ۱۹۳۶ نام خانوادگی سوئدی استرومبرگ را به صورت فنلاندی «سیلاسوو» تغییر داد. در همان دوره در شورای شهر اولو نیز فعالیت داشت. سیلاسوو بخشی از نسلی از افسران یِگر بود که در فاصلهٔ استقلال فنلاند و جنگ زمستان به ستون اصلی فرماندهی ارتش کشور تبدیل شدند. در آستانهٔ جنگ ۱۹۳۹، شمار زیادی از فرماندهان هنگ‌ها و لشکرهای فنلاند سابقهٔ همان گردان ۲۷ را داشتند و آلن چیو هماهنگی میان فرماندهان لشکر ۹ در سوموسالمی را تا حدی ناشی از این تجربهٔ مشترک می‌داند. سیلاسوو در سال‌های بعد نیز هویت یِگری خود را حفظ کرد و در پایان جنگ جهانی دوم یکی از بیست یِگری بود که به دریافت صلیب مانرهیم نائل شدند.

== جنگ زمستان و جنگ پس‌آیند == با آغاز جنگ زمستان، سیلاسوو در مقام سرهنگ مأمور فرماندهی نیروهای فنلاندی در محور سوموسالمی شد. این نیرو در آغاز از نظر شمار و تجهیزات محدود بود، اما با رسیدن یگان‌های کمکی به لشکر ۹ گسترش یافت. ضدحملات دسامبر ۱۹۳۹ ابتدا لشکر ۱۶۳ شوروی را وادار به عقب‌نشینی از سوموسالمی کرد و سپس نیروهای فنلاندی در اوایل ژانویهٔ ۱۹۴۰ ستون طولانی لشکر ۴۴ شوروی را در جادهٔ راته به بخش‌های جداگانه بریدند و شکست دادند. موفقیت در سوموسالمی مانع پیشروی ارتش نهم شوروی در این محور به سوی غرب شد و سیلاسوو را به یکی از شناخته‌شده‌ترین فرماندهان فنلاندی جنگ تبدیل کرد. پس از پایان نبردهای سوموسالمی، بخش بزرگی از نیروهای او به کوهمو منتقل شد. سیلاسوو در ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۴۰ به کوهمو رسید و روز بعد نیروهای آن جبهه زیر فرمان او قرار گرفتند. فنلاندی‌ها نیروهای شوروی را در چند «موتی» محاصره کردند، اما برخلاف سوموسالمی همهٔ مواضع محاصره‌شده پیش از پایان جنگ در مارس ۱۹۴۰ از میان نرفتند. سیلاسوو پس از جنگ به سرتیپی ارتقا یافت و تجربهٔ خود را در کتاب «نبردهای سوموسالمی» (Suomussalmen taistelut) که همان سال منتشر شد ثبت کرد.

در جنگ پس‌آیند شرایط فرماندهی سیلاسوو با جنگ زمستان تفاوت بنیادی داشت. سپاه سوم فنلاند به فرماندهی او در ۱۹۴۱ زیر فرمان ارتش نروژ آلمان قرار گرفت و در جناح جنوبی عملیات آلمانی–فنلاندی برای پیشروی به سوی خط آهن مورمانسک عمل کرد. نیروهای او در محورهای اوختا و کیستینکی پیشروی کردند، اما مقاومت شوروی، کمبود راه، مشکلات تدارکات و تلفات سنگین سرعت عملیات را گرفت. رابطهٔ سیلاسوو با فرماندهان آلمانی نیز همیشه آسان نبود. اسناد رسمی ارتش آمریکا نشان می‌دهند که او از عملکرد لشکر کوهستانی اس‌اس «نورد» ناراضی بود و در مواردی خواستار آزادی بیشتر برای سازمان‌دهی یگان‌های آلمانی تحت امر سپاه خود شد، درخواستی که فرماندهی آلمان نپذیرفت. در نوامبر ۱۹۴۲ سیلاسوو از جبهه به سمت بازرس مدارس نظامی منتقل شد و خود این انتقال را تنزل جایگاه می‌دانست. او در ۱۹۴۲ به درجهٔ سپهبدی رسیده بود. در اوایل ۱۹۴۴ بار دیگر فرماندهی سپاه سوم را بر عهده گرفت و سپاه او به بخش شرقی برزخ کارلیا منتقل شد. با آغاز تهاجم بزرگ شوروی در تابستان، نیروهای این سپاه عقب نشستند و سرانجام خط دفاعی خود را در امتداد رود ووئوکسی تثبیت کردند. از جمله شدیدترین نبردهای این مرحله، درگیری‌های ووسالمی در ژوئیهٔ ۱۹۴۴ بود که در منطقهٔ مسئولیت سپاه سوم رخ داد.

== جنگ لاپلند، سال‌های پایانی و ارزیابی == پس از آتش‌بس فنلاند و شوروی در سپتامبر ۱۹۴۴، سیلاسوو ناچار شد در وضعیتی کاملاً متفاوت با هم‌رزمان آلمانی پیشین خود بجنگد. بر پایهٔ شروط آتش‌بس، فنلاند باید نیروهای آلمانی باقی‌مانده را از کشور اخراج یا خلع سلاح می‌کرد. سپاه سوم سیلاسوو مسئول اصلی عملیات شمال شد. در نخستین هفته‌ها آلمانی‌ها و فنلاندی‌ها کوشیدند عقب‌نشینی را بدون جنگ گسترده انجام دهند، اما فشار کمیسیون نظارت و افزایش درگیری‌ها این توافق غیررسمی را از میان برد. عملیات برجستهٔ سیلاسوو در این مرحله فرود دریایی در تورنیو در ۱ اکتبر ۱۹۴۴ بود. این عملیات آلمانی‌ها را غافلگیر کرد و جنگ را به مرحله‌ای آشکارتر کشاند. نیروهای فنلاندی سپس از تورنیو و کِمی به سوی شمال پیشروی کردند، در حالی که ارتش بیستم کوهستان آلمان به سوی نروژ عقب می‌نشست و در مسیر خود بخش بزرگی از زیرساخت‌های لاپلند را تخریب می‌کرد. سیلاسوو تا پایان مرحلهٔ اصلی عملیات فرمانده نیروهای فنلاندی در شمال بود. در ۲۱ دسامبر ۱۹۴۴، هنگامی که سپهبد و فرمانده سپاه سوم بود، به‌عنوان شوالیهٔ شمارهٔ ۱۸۳ صلیب مانرهیم درجهٔ دوم برگزیده شد.

از نوامبر ۱۹۴۴ سیلاسوو فرمانده لشکر ۱ در اولو بود و تا هنگام مرگ این سمت را حفظ کرد. او در ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۴۷ در اولو درگذشت و در گورستان همان شهر به خاک سپرده شد. پسرش، انسیو سیلاسوو، نیز به مقام ژنرالی رسید و در دهه‌های پس از جنگ در مأموریت‌های متعدد حافظ صلح سازمان ملل، به‌ویژه در خاورمیانه، فعالیت کرد. سیلاسوو در حافظهٔ نظامی فنلاند بیش از همه با سوموسالمی و جادهٔ راته پیوند خورده است، اما ارزیابی کارنامهٔ او تنها بر پایهٔ این پیروزی‌ها تصویر کاملی به دست نمی‌دهد. دانشنامهٔ فنلاند او را فرمانده‌ای مصمم و از نظر عملیاتی بااستعداد توصیف می‌کند که در پیش‌بینی حرکات دشمن توانایی داشت، اما در عین حال یادآور می‌شود که کارنامهٔ او در جنگ پس‌آیند به اندازهٔ جنگ زمستان موفق نبود. همین منبع از دخالت بیش از حد او در جزئیات فرماندهی و فشار گاه بیش از اندازه بر نیروهایش انتقاد کرده است. تفاوت میان موفقیت‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۰، دشواری فرماندهی در چارچوب ائتلاف با آلمان و سپس هدایت جنگ علیه همان ارتش در ۱۹۴۴، جایگاه سیلاسوو را به نمونه‌ای شاخص از پیچیدگی موقعیت نظامی فنلاند در جنگ جهانی دوم تبدیل کرده است. سیلاسوو خود نیز در شکل‌گیری روایت نبردهای جنگ زمستان سهم داشت. افزون بر «نبردهای سوموسالمی» در ۱۹۴۰، کتاب «کوهمو در جنگ زمستان» (Kuhmo talvisodassa) را در ۱۹۴۴ منتشر کرد. زندگی و فرماندهی او بعدها موضوع زندگی‌نامهٔ مفصل رایمو سپلا با عنوان Kenraali ja pahat linnut: Hj. Siilasvuo 1892–1947 شد که در ۱۹۸۴ به وسیلهٔ اوتاوا منتشر شد.

== جستارهای وابسته == نبرد سوموسالمی جنگ زمستان جنگ پس‌آیند نبرد لاپلند کارل گوستاف امیل مانرهیم

پانویس

== منابع == Seppälä, Raimo (1984). Kenraali ja pahat linnut: Hj. Siilasvuo 1892–1947 (in Finnish). هلسینکی: Otava. ISBN 951-1-08040-7. Ziemke, Earl F. (1959). The German Northern Theater of Operations, 1940–1945 (in English). واشینگتن: Department of the Army. Chew, Allen F. (1981). Fighting the Russians in Winter: Three Case Studies (in English). فورت لیون‌ورث: Combat Studies Institute, U.S. Army Command and General Staff College. Nenye, Vesa; Munter, Peter; Wirtanen, Toni; Birks, Chris (2016). Finland at War: The Continuation and Lapland Wars 1941–45 (in English). Osprey Publishing. ISBN 9781472815262.

== پیوند به بیرون == زندگی‌نامهٔ یالمار سیلاسوو در دانشنامهٔ فنلاند آثار یالمار سیلاسوو در کتابخانهٔ ملی فنلاند