جنگ داخلی سودان جنوبی مجموعه‌ای از درگیری‌های مسلحانه و قومی در کشور سودان جنوبی است که نخستین بار در دسامبر ۲۰۱۳ و در پی رقابت سیاسی میان سالوا کییر (رئیس‌جمهور، از قوم دینکا) و ریک ماچار (معاون اول سابق، از قوم نوئر) آغاز شد. این درگیری‌ها پس از یک دوره آتش‌بس و توافق صلح، از مارس ۲۰۲۵ بار دیگر از سر گرفته شد و همچنان ادامه دارد.
== پیشینه و علل == سودان جنوبی در ۹ ژوئیه ۲۰۱۱ پس از همه‌پرسی استقلال، به‌طور رسمی از سودان جدا شد و به جوان‌ترین کشور جهان تبدیل گردید. با این حال، دولت تازه‌تأسیس نتوانست اختلافات قومی و سیاسی را مدیریت کند. در ژوئیه ۲۰۱۳، کییر ماچار را از سمت معاونی برکنار کرد و در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳، درگیری میان گارد ریاست‌جمهوری در جوبا آغاز شد. کییر ماچار را به تلاش برای کودتا متهم کرد و خشونت به سرعت در خطوط قومی دینکا-نوئر گسترش یافت.
== دور اول جنگ (۲۰۱۳–۲۰۲۰) == در پنج ماه نخست، بیش از ۱۰,۰۰۰ نفر کشته و حدود ۱.۹ میلیون نفر آواره شدند. سازمان ملل مأموریت UNMISS را از حالت دولت‌سازی به حفاظت از غیرنظامیان تغییر داد. در فوریه ۲۰۱۷، قحطی در بخش‌هایی از کشور اعلام شد. برآوردها نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۱۸ حدود ۳۸۳,۰۰۰ نفر در این جنگ جان باختند.
== توافق صلح ۲۰۱۸ و اجرای ناقص == در سپتامبر ۲۰۱۸، توافق صلح احیا شده (R-ARCSS) با میانجیگری اوگاندا و سودان امضا شد. ماچار در فوریه ۲۰۲۰ به جوبا بازگشت و دولت وحدت ملی تشکیل شد. اما اصلاحات کلیدی مانند یکپارچه‌سازی ارتش، تدوین قانون اساسی دائمی و برگزاری انتخابات هرگز به‌طور کامل اجرا نشد.
== دور دوم جنگ (۲۰۲۵–تاکنون) == در اوایل ۲۰۲۵، ارتش سفید (شبه‌نظامیان قوم نوئر) به پایگاه ارتش در ناصر حمله کرد. کییر در واکنش، ماچار و دیگر رهبران مخالف را بازداشت کرد. در مارس ۲۰۲۵، کییر از اوگاندا کمک نظامی خواست و نیروهای اوگاندا حملات هوایی انجام دادند که به کشته شدن غیرنظامیان انجامید. ماچار در سپتامبر ۲۰۲۵ به اتهام خیانت و جنایت علیه بشریت محاکمه شد. از آن زمان، درگیری‌ها در ایالت‌های جونگلی و بالای نیل تشدید شده و تا اوت ۲۰۲۶، ده‌ها نفر در درگیری‌های قومی در واراپ کشته شدند.
== وضعیت انسانی == تا سال ۲۰۲۶، حدود ۱۰ میلیون نفر (۸۴٪ جمعیت) به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. بیش از ۲ میلیون نفر آواره داخلی و صدها هزار نفر پناهنده در کشورهای همسایه هستند. قحطی در بخش‌هایی از بالای نیل و جونگلی به سطح فاجعه‌بار رسیده است.
== جستارهای وابسته == تاریخ سودان جنوبی سالوا کییر ریک ماچار UNMISS قحطی در سودان جنوبی استقلال سودان جنوبی
منابع
== پیوند به بیرون == 1. **[خبرگزاری تسنیم](https://www.tasnimnews.com/fa/service/8/بین-الملل/آفریقا)** – گزارش‌های متعدد از تحولات سودان جنوبی 2. **[خبرگزاری مهر](https://www.mehrnews.com/service/international/africa)** – پوشش اخبار آفریقا و سودان جنوبی 3. **[خبرگزاری فارس](https://www.farsnews.ir/)** – اخبار بین‌الملل با تمرکز بر آفریقا 5. **[خبر آنی (خبرگزاری صداوسیما)](https://khabaraani.ir/fa/news/578398/مخالفت-سودان-با-طرح-آمریکا-درباره-پایان-جنگ-داخلی)** – گزارش از مخالفت سودان با طرح آمریکا 6. **[شفقنا](https://fa.shafaqna.com/news/2324795/)** – اخبار مربوط به نیروهای واکنش سریع در سودان 7. **[ایسنا](https://www.isna.ir/)** – پوشش تحولات آفریقا 8. **[ایرنا](https://www.irna.ir/)** – خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی 9. **[CFR (Council on Foreign Relations)](https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/civil-war-south-sudan)** – تحلیل جامع و به‌روز از جنگ داخلی سودان جنوبی 10. **[International Crisis Group](https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/south-sudan)** – گزارش‌های تحلیلی از بحران سودان جنوبی 11. **[Radio Tamazuj](https://www.radiotamazuj.org/en/news/article/communal-clashes-leave-60-dead-and-50-wounded-in-tonj-north)** – خبرگزاری محلی سودان جنوبی 12. **[Reuters](http://reuters.com/world/africa/south-sudan-whistleblower-released-after-nearly-two-months-detention-family-2026-08-10/)** – گزارش از بازداشت و آزادی افشاگر سودان جنوبی 13. **[Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/news/2025/3/5/south-sudan-arrests-key-machar-allies-as-army-surrounds-his-house)** – پوشش بازداشت ماچار و متحدانش 14. **[UNMISS](https://unmiss.unmissions.org/)** – وبسایت رسمی مأموریت صلح سازمان ملل در سودان جنوبی 15. **[BBC News](https://www.bbc.com/news/world-africa-28502260)** – گزارش از بحران غذایی در سودان جنوبی ---
منابع - [تحلیل جنگ داخلی سودان جنوبی | CFR](https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/civil-war-south-sudan) - [درگیری‌های قومی در تونج شمالی | Radio Tamazuj](https://www.radiotamazuj.org/en/news/article/communal-clashes-leave-60-dead-and-50-wounded-in-tonj-north) - [بازداشت متحدان ماچار | Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/news/2025/3/5/south-sudan-arrests-key-machar-allies-as-army-surrounds-his-house)