جنگ‌ها و درگیری‌ها· جنگ سرد· 1980 – 1988

جنگ ایران و عراق (دفاع مقدس)

جنگی در غرب آسیا (۱۳۵۹–۱۳۶۷)

جنگ ایران و عراق که در ایران «دفاع مقدس» خوانده می‌شود، بر پایهٔ روایت رسمی ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ با هجوم سراسری ارتش بعث عراق به خاک ایران آغاز شد. صدام حسین چند روز پیش قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر را یک‌جانبه پاره کرد و هم‌زمان جنگی زمینی، هوایی و دریایی به راه انداخت؛ نخستین حملات، فرودگاه‌های مهرآباد و تبریز و چند نقطهٔ حساس را هدف گرفت.

در ماه‌های نخست، نیروهای عراقی تا خرمشهر و آبادان پیش رفتند و بخشی از خوزستان را اشغال کردند. بر پایهٔ روایت رسمی، مقاومتِ مردمی و بسیجِ نیروها پیشروی را متوقف کرد و پس از عملیات‌هایی چون ثامن‌الائمه و طریق‌القدس، در عملیات «بیت‌المقدس» (خرداد ۱۳۶۱) خرمشهر آزاد شد؛ این روز نقطهٔ عطفِ جنگ و نمادِ پیروزی شمرده می‌شود.

در سال‌های بعد، عملیات‌های بزرگی مانند والفجر، خیبر، بدر و کربلای ۵ در محورهای جنوبی و غربی انجام شد. جنگ هشت سال به درازا کشید و سرانجام در مرداد ۱۳۶۷ با پذیرش قطعنامهٔ ۵۹۸ شورای امنیت پایان یافت. روایتِ رسمی ایران این دوران را دفاعی مشروع در برابر تجاوز و نمادِ ایستادگیِ ملی می‌داند و همه‌ساله آن را گرامی می‌دارد.

— بر پایهٔ روایت و منابع رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا، تسنیم، فارس، مهر، دفاع‌پرس، سپاه‌نیوز). ارزیابیِ این موضوعات در منابعِ گوناگون متفاوت است؛ این متن روایتِ رسمیِ ایران را بازتاب می‌دهد.