درس 01
دیوار و ماشین
پیش از باروت، دیوارهای سنگیِ بلند بیشترِ مهاجمان را شکست میدادند. محاصرهکنندگان با سراشیب، برج، منجنیق، قلعهکوب و — بیش از همه — زمان، محاصره و قحطی پاسخ میدادند.
درس 02
توپ همهچیز را عوض میکند
در ۱۴۵۳ توپهای محاصرهٔ عثمانی دیوارهای تئودوسیِ قسطنطنیه را شکافتند — دیوارهایی که هزار سال پایداری کرده بودند. دیوارهای بلندِ سدههای میانه ناگهان منسوخ شدند.
درس 03
دژِ ستارهای
مهندسان با «تراسهٔ ایتالیایی» به توپخانه پاسخ دادند: جانپناههای کوتاه، کلفت و زاویهدار که گلوله را منحرف میکرد و هر مسیر را با آتشِ متقاطع میپوشاند. فنِ محاصره به ریاضیات بدل شد.
